การลงรายการบรรณานุกรมวารสารอิเล็กทรอนิกส์

9. ประวัติผู้จัดทำ (Organizer)

ชื่อ-สกุล : นางสาวกฤษณา  เสตพงศ์
ตำแหน่ง : บรรณารักษ์
สังกัด      : งานสิ่งพิมพ์ต่อเนื่องและฐานข้อมูลออนไลน์
ฝ่าย        : พัฒนาทรัพยากรสารสนเทศ
โทรศัพท์  :  0 7567 3356
E–mail    : skritsan@wu.ac.th
 

8. ภาคผนวก (Appendix) 
เอกสารมาตรฐานการลงรายการบรรณานุกรม
1. บรรพต พิจิตรกำเนิด. (2559) เอกสารประกอบการเรียนวิชาการทำรายการทรัพยากรสารสนเทศ สืบค้นจาก https://bunpod.dusit.ac.th/assets/tmp/03Academic/Text/59-Cataloging.pdf
2. MARC 21 Format for Bibliographic Data. https://www.loc.gov/marc/bibliographic/

แหล่งสารสารสนเทศวารสารอิเล็กทรอนิกส์ได้ฟรี
1. ThaiJo  :  https://www.tci-thaijo.org/
2. Thailand Digital Journal (Health Science) : https://thaidj.org/
3. Open Access Journals by Walailak University : https://library.wu.ac.th/archives/oa_walailakuniversity/
4. Chulalongkorn Journal online (CUJO) :   http://eresource.car.chula.ac.th/chula-ejournals/
5.    วารสารวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ : https://kuojs.lib.ku.ac.th/
6.   วารสารทางวิชาการมหาวิทยาลัยขอนแก่น : https://home.kku.ac.th/res_ejournal/
7.  วารสารวิชาการของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ : http://tujournals.tu.ac.th/
8. วารสารทางวิชาการของมหาวิทยาลัยบูรพา : https://ojs.lib.buu.ac.th/
 

7. ปัญหา อุปสรรค แนวทางแก้ไขปัญหา ข้อเสนอแนะ
(Proposed Solution and Suggestions)
7.1 ปัญหา อุปสรรค
               จากการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลนีในยุคปัจจุบันทำให้มีการเปลี่ยนรูปแบบการจัดทำวารสารจากวารสารฉบับพิมพ์มาเป็นฉบับอิเล็กทรอนิกส์มากขึ้น และจากพฤติกรรมของผู้ใช้ที่เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมตามเทคโนโลยีที่เปลี่ยนไปคือชอบแสวงหาสารสนเทศจากเครือข่ายอินเทอร์เน็ตมากยิ่งขึ้น  ทำให้บรรณารักษ์ต้องปรับเปลี่ยนรูปแบบการให้บริการเพื่อตอบสนองต่อความต้องการของผู้ใช้  ได้การแสวงหา คัดเลือกหาวารสารอิเล็กทรอนิกส์ได้ฟรีและนำมาจัดทำรายการในระบบห้องสมุดอัตโนมัติ WALAI AutoLib เพื่อเป็นการอำนวยความสะดวกให้ผู้ใช้บริการสามารถเข้าใช้ได้อย่างสะดวก ทุกที่ ทุกเวลา ตรงตามหลักสูตรการเรียนการสอนของมหาวิทยาลัย  และตรงกับความต้องการใช้งานของผู้ใช้บริการ   
7.2 แนวทางแก้ไขปัญหา
จัดทำรายการบรรณานุกรมวารสารสารฟรี E–Journal ในระบบห้องสมุดอัตโนมัติ WALAI AutoLib 
ตรวจสอบความถูกต้องของรายการบรรณานุกรมวารสารฟรี E–Journal ในระบบห้องสมุดอัตโนมัติ WALAI AutoLib  ให้พพร้อมใช้งานอยู่เสมอ   
7.3 ข้อเสนอแนะ
            บรรณารักษ์ผู้ปฏิบัติงานจะต้องมีความรู้และประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน ต้องทำงานในเชิงรุกเพื่อหาแหล่งสารสนสนเทศวารสารอิเล็กทรอนิกส์ได้ฟรีอยู่เสมอและนำมาจัดทำรายการบรรณานุกรม   ในระบบ WALAI AutLib และเพิ่มช่องทางในการประชาสัมพันธ์การเข้าใช้วารสารอิเล็กทรอนิกส์ได้ฟรีให้มากขึ้น  และในอนาคตอาจจะนำเทคโนโลยีใหม่ ๆ เช่น การนำ AI  มาช่วยในการปฏิบัติงาน

6. ข้อบังคับ ระเบียบ ประกาศ เอกสารอ้างอิง (References)                                                                 
ประกาศมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ เรื่อง มาตรฐานกำหนดตำแหน่งพนักงานและลูกจ้าง มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ พ.ศ. 2563.  (2563). สืบค้นจาก https://drive.google.com/file/d/1lLSQi3aofpERtvDVhazqhoy1vH1_1XRD/view
ระเบียบ สุภวิรี. (2548). การจัดหมู่ระบบหอสมุดรัฐสภาอเมริกัน. นครปฐม: ภาควิชาบรรณารักษศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร       
รัตนา ณ ลำพูน. (2540). การลงรายการสิ่งพิมพ์ตามกฎ เอ เอ ซี อาร์ 2 แก้ไขปรับปรุง (AACR 2 R).  เชียงใหม่ : ภาควิชาบรรณารักษศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
สุพัฒน์  ส่องแสงจันทร์. (2554). การลงรายการหนังสือและสิ่งพิมพ์ต่อเนื่อง ตามหลักเกณฑ์ AACR 2. กรุงเทพฯ : ภาควิชาบรรณารักษศาสตร์และสารสนเทศศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
สุวันนา ทองสีสุขใส. (2543). MARC 21 สำหรับระเบียนหนังสือ/เอกสาร. ขอนแก่น: สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
Library of Congress Classification PDF Files. Retrieved from  https://www.loc.gov/aba/publications/FreeLCC/freelcc.html    
WALAI AutoLib Ultimate https://www.walaiautolib.com/ultimate.aspx

4. ขั้นตอนการปฏิบัติงาน (Procedure)
ผังงานและขั้นตอนการปฏิบัติงาน

รายละเอียดขั้นตอนการปฏิบัติงาน
1. รับรายชื่อวารสารฟรี E-journal
2. เข้าสู่หน้า  Dashboard ของระบบห้องสมุด WALAI AutoLib
3.  สืบค้นรายการวารสารฟรี E-journal จากระบบห้องสมุดอัตโนมัติ WALAI AutoLib โดยใช้ระบบการลงรายการทรัพยากร (Cataloging Module) ในการสืบค้น 
4.  ไม่พบข้อมูลวารสารฟรี E–Journal ให้สร้างรายการระเบียนบรรณานุกรมใหม่
หากมีวารสารฟรี E-journal ในระบบห้องสมุดอัตโนมัติ WALAI AutoLib ในระบบการลงรายการทรัพยากร (Cataloging Module)  เพิ่ม TAG 856  
5.  ตรวจสอบความถูกต้องของระเบียนบรรณานุกรม
6. บันทึกระเบียนบรรณานุกรม

รายละเอียดขั้นตอนการปฏิบัติงาน

1.       รับรายชื่อวารสารฟรี E-journal

2. เข้าสู่หน้า  Dashboard ของระบบห้องสมุด WALAI AutoLib

3. สืบค้นรายการวารสารฟรี E-journal จากระบบห้องสมุดอัตโนมัติ WALAI AutoLib โดยใช้ระบบการลงรายการทรัพยากร (Cataloging Module) ในการสืบค้น  พิมพ์รายชื่อ  E-Journal  ที่ต้องการสืบค้น  เช่น      วารสารวิชาการธรรมทรรศน์ คลิกสืบค้น ระบบแสดงผลการสืบค้น ปรากฎว่าไม่พบข้อมูลในฐานข้อมูล

4.ไม่พบข้อมูลวารสารฟรี E–Journal ให้สร้างรายการระเบียนบรรณานุกรมใหม่
กรณีที่สืบค้นในระบบ WALAI AutoLib แล้ว วารสารอิเล็กทรอนิกส์ฟรี  ไม่มีในระบบ ให้ดำเนินการสร้างระเบียนบรรณานุกรมวารสารใหม่
 

ขั้นตอนการสร้างระเบียนบรรณานุกรมวารสารฟรี E–Journal

3. ความรับผิดชอบ (Responsibilities)
        ปฏิบัติงานในฐานะผู้ปฏิบัติงานระดับต้นที่ต้องใช้ความรู้ความสามารถทางวิชาการในการทำงาน ปฏิบัติงานเกี่ยวกับงานด้านบรรณารักษ์ ภายใต้การกำกับ แนะนำ ตรวจสอบ และปฏิบัติงานอื่นตามที่ได้รับมอบหมาย (ตามประกาศมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ เรื่อง มาตรฐานกำหนดตำแหน่งพนักงานและลูกจ้าง มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ พ.ศ. 2563, 2563, 2-2.2.1.5)
ลักษณะงานที่ปฏิบัติ 
1.       ลงรายละเอียดทางบรรณานุกรมให้ถูกต้องสมบูรณ์ตามรูปแบบการลงรายการ MARC21 และหลักเกณฑ์การลงรายการ AACR2
2.       บันทึกรายละเอียดทางบรรณานุกรม ในระบบห้องสมุดอัตโนมัติ WALAI AutoLib
3.       ตรวจสอบความถูกต้องของรายการบรรณานุกรม ในระบบห้องสมุดอัตโนมัติ WALAI AutoLib

2. ขอบเขต (Scope)
               คู่มือการปฏิบัติงานนี้ เป็นคู่มือการลงรายการบรรณานุกรมวารสารฟรี  E-Journal ในระบบห้องสมุดอัตโนมัติ WALAI AutoLib ซึ่งศูนย์บรรณสารและสื่อการศึกษาจัดหามาให้บริการเท่านั้น โดยมีกระบวนการทำงานครอบคลุมขั้นตอนการปฏิบัติงานการลงรายการบรรณานุกรมวารสารฟรี E–Journal ในระบบห้องสมุดอัตโนมัติ WALAI AutoLib  ตามมาตรฐานการลงรายการ MARC21 และหลักเกณฑ์การลงรายการ AACR2 

1. วัตถุประสงค์ (Objective)
1. เพื่อเป็นแนวทางและสร้างมาตรฐานในการลงรายการบรรณานุกรมวารสารฟรี E-Journal
2. เพื่อเป็นแนวทางในการปฏิบัติงานสำหรับบุคลากรในหน่วยงานให้สามารถปฏิบัติงานแทนกันได้ตามกระบวนการและขั้นตอนการปฏิบัติงาน
3. เพื่อเป็นคู่มือในการฝึกประสบการณ์วิชาชีพให้กับนักศึกษาทางด้านบรรณารักษศาสตร์และสารสนเทศศาสตร์
4. เพื่อให้ผู้ใช้บริการสามารถเข้าใช้วารสารฟรี E-Journal ได้ทุกที่ ทุกเวลา
 

วารสารอิเล็กทรอนิกส์  (E-Journals หรือ Electronic Journals)  หมายถึง สิ่งพิมพ์ในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ที่มีการจัดพิมพ์อย่างต่อเนื่อง มีกำหนดออกที่แน่นอน ส่วนใหญ่เผยแพร่ความรู้ทางวิชาการในรูปแบบของบทความวิชาการ บทความวิจัย ซึ่งบทความที่ได้รับพิจารณาลงตีพิมพ์จะต้องผ่านกระบวนการประเมินคุณภาพจากผู้ทรงคุณวุฒิ ก่อนการจัดพิมพ์เผยแพร่ ทั้งนี้เนื้อหาในบทความจะมีลักษณะเป็นข้อความ และ สื่อหลายมิติ สามารถเชื่อมโยงข้อความในเอกสารเดียวกันได้ เชื่อมโยงข้ามเอกสาร เชื่อมโนงภาพ ภาพเคลื่อนไหวและเสียงได้ ถือเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้เนื้อหาของบทความมีความสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น  สำหรับการจัดเก็บและให้บริการวารสารอิเล็กทรอนิกส์ มีทั้งที่จัดเก็บอยู่ในรูปแบบดีรอมและระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ เช่น อินเทอร์เน็ต เป็นต้น (เทอดศักดิ์ ไม้เท้าทอง. วารสารห้องสมุด 43(3) 2548) 

ระบบห้องสมุดอัตโนมัติ WALAI  Autolib หมายถึง ระบบห้องสมุดอัตโนมัติเพื่อช่วยในการบริหารจัดการงานของห้องสมุด ซึ่งพัฒนาโดยหน่วยวิจัยนวัตกรรมด้านสารสนเทศ สำนักวิชาสารสนเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์

MARC (Machine Readable Cataloging) หมายถึง การลงรายการทางบรรณานุกรมของ หนังสือ โสตทัศนวัสดุ และสื่อต่าง ๆ ตามหลักเกณฑ์การลงรายการตามกฎ AACR2 ในรูปแบบที่เครื่องคอมพิวเตอร์สามารถอ่านได้  (สุวันนา ทองสีสุขใส, 2543) 

MARC ย่อมาจาก MAchine  Readble  Cataloging Record 

Machine Readble คือเครื่องอ่านได้ หมายถึง คอมพิวเตอร์อ่านหรือตีความข้อมูลในการลงรายการทางบรรณานุกรม (Cataloging record)
Cataloging record หมายถึง ลงรายการทางบรรณานุกรม หรือ ระเบียนบรรณานุกรม 

MARC คือ การลงรายการระเบียนบรรณานุกรมวารสารให้เครื่องอ่านได้ คือ การลงรายละเอียด ข้อมูลทางบรรณานุกรมของวารสารในรูปแบบโครงสร้างที่เครื่องคอมพิวเตอร์สามารถอ่านได้ โดยบรรณารักษ์เป็นผู้วิเคราะห์เนื้อหาของวารสาร เพื่อกำหนดการลงรายการและกำหนดค่าเพื่อใช้เป็นตัวแทนของเนื้อหา โดยยึดหลักเกณฑ์ตามมาตรฐานการลงรายการที่เครื่องคอมพิวเตอร์อ่านได้ (MAchine Readble Cataloging-MARC) 

MARC 21 มาจากการประกาศของหอสมุดรัฐสภาอเมริกันและหอสมุดแห่งชาติแคนาดา เป็นการรวมรูปแบบของ USMARC และ CAN/MARC เข้าด้วยกัน เนื่องจากมีรูปแบบเหมือนและคล้ายคลึงกัน จึงได้ผนวกรวมและผสมผสานรูปแบบ MARC เข้าด้วยกัน และตั้งชื่อใหม่ว่า MARC21 ซึ่งคำว่า 21 มาจากความต้องการจะสื่อว่าการก้าสู่ศตวรรษที่ 21 เพราะ MARC 21 ได้ Update เสร็จสิ้นประมาณปี ค.ศ.1997-1998 

การลงรายการทางบรรณานุกรมวารสารฟรี E–Journal  คือ การลงรายละเอียดข้อมูลทางบรรณานุกรมของ วารสารฟรี E–Journal เพื่ออธิบายลักษณะของ วารสารฟรี E–Journal เพื่อกำหนดการลงรายการและก าหนดค่าเพื่อใช้เป็นตัวแทนของเนื้อหา วารสารฟรี E–Journal   ซึ่งเป็นช่องทางการในเข้าถึงรายการทางบรรณานุกรมของ วารสารฟรี E–Journal  ที่ผู้ใช้ต้องการได้อย่างสะดวกรวดเร็ว ถูกต้องตรงตามความต้องการ ดังนั้นการลงรายการทางบรรณานุกรมจำเป็นต้องมีมาตรฐาน โดยยึดหลักเกณฑ์ตาม มาตรฐานการลงรายการทางบรรณานุกรมแบบแองโกลอเมริกัน ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 2 (AACR2) และ มาตรฐานการลงรายการที่เครื่องคอมพิวเตอร์อ่านได้ MARC21